Webfacts  
   
home
rubrieken
 
   
religie/folklore
           
     
wapens
           
      documentaires            
      hot items            

     
documentaire

IDFA: 'Darwin's Nightmare', Hubert Sauper, 2004

Cinema.nl: Darwin's Nightmare
Darwin's Nightmare
- Diepgravende aanklacht tegen globalisering, de uitwassen van het kapitalisme, en de onrechtvaardigheid in de handel tussen het rijke noorden en het arme zuiden. In Tanzania gevangen vis wordt naar Europa, Rusland en Japan gevlogen. Voor de Afrikanen resten gedroogd visafval en gefrituurde koppen.

Holland Doc, Nederland 2: Darwin's nightmare
De documentaire 'Darwin's Nightmare' vertelt het verhaal van de inwoners van het Tanzaniaanse stadje Mwanza aan het Victoriameer. De film beschrijft de persoonlijke verhalen van de mensen die er werken in de vis- en transport-industrie. Terwijl de dure vis geëxporteerd wordt, moet de lokale, door hongersnood, prostitutie, AIDS en misdaad getroffen bevolking zich met de rotte viskarkassen tevreden stellen. Documentairemaker Hubert Sauper gebruikt het bizarre verhaal van de nijlbaars als aanzet voor het schrijnende verhaal van de 'échte survival of the fittest' in de wereldeconomie.
In de jaren zestig werd bij wijze van wetenschappelijk experiment de nijlbaars in het Victoria-meer in Tanzania uitgezet. Deze vis is niet alleen bijzonder roofzuchtig, hij vermenigvuldigt zich ook razendsnel. Daardoor heeft hij ondertussen 95% van de inheemse soorten vernietigd en destabiliseert hij het hele ecosysteem van één van de grootste tropische meren ter wereld. Maar de nijlbaars is ook een bijzondere lekkernij. Dagelijks wordt er met Russische vrachtvliegtuigen 500 ton nijlbaarsfilet vanuit de luchthaven van Mwanza naar de Europese en Japanse markt uitgevoerd.
"Vis betekent werk", zegt een inwoner, "en dus geld, en dus eten". Maar wat voor eten en wat voor werk! De film vertelt de persoonlijke verhalen van de mensen die er werken in de vis- en transport-industrie. Op die manier krijgen we een bijzonder bijtende allegorie van de nieuwe wereldorde. Want Tanzania is niet alleen een van de armste landen ter wereld; terwijl de dure vis geëxporteerd wordt, moet de lokale, door hongersnood, prostitutie, AIDS en misdaad getroffen bevolking zich met de rotte viskarkassen tevreden stellen.
Documentairemaker Hubert Sauper gebruikt het bizarre verhaal van de nijlbaars als aanzet voor het schrijnende verhaal van de 'échte survival of the fittest' in de wereldeconomie. 'Het maatschappelijke model van de toekomst is dat van de democratie van de consument', aldus regisseur Sauper over zijn onthutsend document, een integere aanval op de perverse mechanismen van de consumptiemaatschappij en de arrogantie van de westerse landen. 'Ik had dezelfde film in Sierra Leone kunnen draaien, maar dan over diamanten in plaats van vissen, in Honduras over bananen en in Libië, Nigeria of Angola over petroleum. Na meer dan honderd jaar van slavenarbeid en kolonisatie is de globalisatie van de Afrikaanse markt de derde en de meest dodelijke vernedering voor de Afrikanen.'
Winnaar Beste Europese Documentaire 2004. (Wegens auteursrechten wordt deze film helaas niet op het themakanaal uitgezonden of on demand aangeboden.)

'Ontwikkelingshulp faalt' (Netwerk)
De ontwikkelingshulp van de laatste vijftig jaar heeft nauwelijks iets uitgehaald. Dat stelt de Amerikaanse econoom William Easterly. Onlangs verscheen de Nederlandse vertaling van zijn boek* over dit onderwerp. (* 'The White Man’s Burden: How the West’s Efforts to Aid the Rest Have Done So Much Ill and So Little Good'; Penguin, 2006).
In Netwerk van 02-10-07 een interview met Easterly. Volgens de economieprofessor is ondanks de vele miljarden aan ontwikkelingshulp die de afgelopen decennia de levensstandaard in ontwikkelingslanden niet gestegen. In sommige gevallen heeft de hulp zelfs averechts gewerkt, stelt hij. In Netwerk aandacht voor Eastlerly's kritiek op de huidige vorm van ontwikkelingshulp. Verder een reactie van Theo Ruyter, die actief was in de ontwikkelingshulp. Hij schreef ook een kritisch boek (Requiem voor de hulp) over hulpprojecten. (Darwin's Nightmare' toont het ware gezicht van de nijlbaarshandel in Tanzania: het westen levert wapens aan Angola en neemt met ontwikkelingshulp geproduceerde vis mee terug. Terwijl de dure vis geëxporteerd wordt, moet de lokale, door hongersnood, prostitutie, AIDS en misdaad getroffen bevolking zich met de rotte viskarkassen tevreden stellen. ‘Darwin’s Nightmare’ is een indrukwekkende film over de afschuwelijke realiteit van de economische voedselketen.)